Lời Tán Thán Của Các Bậc Tôn Túc Đối Với Công Hạnh Của Hòa Thượng Tôn Sư Thích Thiện Phước

(Thời gian HT. Giác Quang làm thị giả từ năm 1969 đến năm 1973 và 1976 đến tháng 04/1986)

Trong những năm Tôn sư sanh tiền, chúng tôi thường theo ngài làm thị giả, hầu cận bên Ngài nghe thuyết pháp, nghe Ngài dạy những hạnh lành cần có trong hành đạo, quản lý tứ chúng, tiếp Tăng độ chúng: “Muốn có sự đắc đạo như người xưa không phải dễ, ngày nay con chỉ tu hành nên sự nghiệp Phật pháp là cũng khó lắm rồi, con không nên phá bỏ quy cũ người xưa, sự nghiệp Phật pháp của Thầy Tổ, của các bậc tôn túc vãng bối. Các ngài dày công hoằng hóa, ta không nên làm hư hoại, hủy pháp mà mắc tội lớn với tiền nhân... con hãy giữ lòng trung hiếu, cố gắng làm gương mẫu cho chúng lý, để lại những gì tốt đẹp cho hậu học noi gương...“.

Trong thời gian gần Thầy, có nhiều vị tôn túc, Trưởng lão, hòa thượng đến thăm Tôn sư tại Quan Âm tu viện, Tịnh xá Thắng Liên Hoa, Tổ đình Linh Sơn, Nhất Nguyên Bửu tự và lúc ngài viên tịch. Nay tôi còn nhớ những lời dạy đó, những tưởng sao chúng ta không đem lên những lời tán thán công đức của chư tôn túc Trưởng lão, chúc tụng Tôn sư để làm động lực cho chư Tăng Ni Môn phong phấn khởi trong tu học hành đạo. Những lời tôi ghi lại nơi đây là chơn thật ngôn, chơn thật ngữ, chơn thật tâm, chơn thật ý tứ... Lời chúc ngôn cũng là bài pháp mà chư tôn túc Trưởng lão lãnh đạo Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam dành cho Tôn sư lúc sanh tiền trên bước đường hành đạo cũng như lúc đã viên tịch và môn phái Liên tông Tịnh độ Non Bồng.

 

 

* Đại Trưỡng lão Hòa thượng Thích Thiện Hòa - Ngài là Trị sự Trưởng Giáo hội Tăng già Nam Việt - Trụ sở đặt tại chùa Ấn Quang, Chợ Lớn. Sở dĩ Hòa thượng biết được Đức Tôn sư là do Đại đức Thích Như Lý, đệ tử của Đức Pháp chủ Hòa thượng Thích Khánh Anh giới thiệu. Vào năm 1966 có mời Tôn sư đến viếng chùa Ấn Quang..., lúc bấy giờ ngài có cúng dường ngôi Tam bảo nhà chùa một lư hương lớn bằng xi măng, cao 1,6 mét, phía trước có khắc bốn chữ Phật giáo Quốc tế: ”... Khi tiếp Tôn sư, Hòa thượng nói: “Hạnh tu của Sư trưởng, cách hành đạo của Sư trưởng là một bậc xuất thế cao viễn, khó tìm khó gặp, là một ẩn sĩ giữa quần chúng, thật là bậc xuất trần hành đạo vô vi làm lợi lạc chúng sanh...“.

* Đại lão Thiền sư Minh Trực - Phật Bửu Tự vào năm 1970 có đến thăm Quan Âm tu viện: ”... chúc ngài có nhiều pháp duyên trên bước đường hành đạo, đem lại sự an lạc cho đời...“.

* Thượng tọa Thích Tâm Châu - Viện trưởng Viện Hóa Đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất do Thượng tọa Thích Nhất Phương, Giám đốc Trường Học Trò Nghèo ở Quận 8, Sài Gòn giới thiệu, nên vào năm 1969 sắp đến ngày Đại lễ Phật Đản, Thượng tọa có đến viếng Quan Âm tu viện thăm chư Tăng Ni, Phật tử, lễ Phật và có lời chúc tụng Quan Âm tu viện và môn phái Tịnh độ ngày càng hưng thịnh, góp phần hoằng dương chánh pháp cùng với các Giáo hội bạn.

* Pháp sư Thích Giác Nhiên - Trị sự trưởng Giáo hội Tăng già Khất sĩ Việt Nam vào năm 1972 có đến thăm Quan Âm tu viện, Pháp sư có lời chúc cầu nguyện cho Sư trưởng thành tựu Phật sự độ đời...

* Hòa thượng Thích Nhựt Long, Giảng sư khóa Như Lai Sứ giả, Giáo hội Tăng già Nam Việt, Trụ trì chùa Long Hòa, xã Long Trung, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang, có lời tán thán công đức của Hòa thượng Quan Âm tu viện... “có công lao trong việc giáo chúng, giáo hóa đồ chúng trong đó có cháu tức là Sư Giác Quang tu hành nên người, thành bậc giáo phẩm tiêu biểu trong hàng Tăng Ni Phật giáo Việt Nam...“.

* Sư trưởng Thiền Đức, Trưởng Môn phái Thiền, chùa Tập Thành ở Đồng Ông Cộ, Gia Định. Có một thời Hòa thượng Huệ Hưng khi còn trẻ có đến tham học Thiền với Sư trưởng. Năm 1967 Sư trưởng đến cư trú trong thời gian An cư Kiết hạ tại các am thất nội viện Tịnh xá Thắng Liên Hoa tu tịnh. Sư có nhiều thiện cảm với pháp hạnh từ bi quảng đại của Hòa thượng Thiện Phước và có lời ca tụng công đức: “Sư trưởng Thiện Phước có lòng từ bi quảng đại, nuôi chúng tu học, giáo hóa chúng. Công hạnh nuôi chúng tu hành là công lớn nhất, kể từ Phật giáo hưng thịnh đến nay, ngoài Giáo hội Tăng già Nam Việt, ít ai làm được việc nuôi chúng tu, mà Sư trưởng làm được đó là công đức vô biên, Môn phong làm đại sự sẽ thành tựu Phật sự lớn...”.

* Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh - Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện chủ chùa Vạn Đức, Giám đốc Liên Hải Học Trường.

Quan Âm tu viện phiên dịch sách Tây phương Du Ký do Cư sĩ Hửu Tử, Cư sĩ Châu Phúc Chương là dịch giả. Ni trưởng Thích Nữ Huệ Giác biên lời giới thiệu. Khi xem qua Hòa thượng có lời tán thán công đức của Ni trưởng, các dịch giả, Hòa thượng nói: ”... cho đến hôm nay Quan Âm tu viện mới nói lên được những lời này cho Môn phong pháp phái, và mọi người tu...“.

Xưa ngài nghĩ Sư trưởng Thiện Phước hành đạo thần quyền thiêng liêng, Ngài cũng ít suy nghĩ về việc hành đạo của Tinh độ Non Bồng hoằng hóa đồ chúng, mặc dù môn phái Tịnh độ Non Bồng rất hưng đạt, độ chúng Tăng, Ni tu hành theo pháp niệm Phật rất đông, lan tỏa cả nước, nhưng ngài cũng vẫn chưa có lời tán thán. Đến nay 20 năm, trước khi ngài viên tịch, có lời khen ngợi “cho đến giờ này Quan Âm tu viện mới nói những lời nghe được cho môn phái... “Hòa thượng Chứng minh cho Ni trưởng phát hành xuất bản quyển Tây phương Du Ký được dịch từ tiếng Hoa sang tiếng Việt giúp độc giả dễ nghiên cứu.

* Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Hưng, trước ngày hòa bình năm 1962 xây dựng chùa Tập Thành, Đồng Ông Cộ, năm 1970 xây dựng Tu viện Huệ Quang, Đầm Sen và làm Trụ trì. Sau ngày hòa bình thống nhất Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 1980, Hòa thượng làm Trưởng Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Năm 1967, Hòa thượng thường xuyên vãng lai Tịnh xá Thắng Liên Hoa đàm đạo với Tôn sư chúng tôi, Hòa thượng rất tâm đắc với Tôn sư trong cách hành đạo: “Dù là hiện thân nào, nam hay nữ, Tỳ kheo, Tỳ kheo Ni hay Cư sĩ, miễn làm sao cho chúng sanh biết giác ngộ tu hành đó là phương tiện lợi tha của Bồ tát...”. Sau ngày hòa bình, Hòa thượng cũng thường đến thăm sách tấn khóa tu “Bá Nhựt Trì Danh, Cầu sanh Tịnh Độ“ vào những ngày rằm trong 3 tháng niệm Phật, Hòa thượng cũng đến thăm Quan Âm tu viện rất cảm niệm hạnh lành hóa đạo của Ni trưởng.

* Đại lão Hòa thượng Thích Huệ Thành, Phó Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trụ trì Tổ đình Long Thiền hay tin Tôn sư viên tịch, mặc dù ngài đang trị bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy, nhưng chiều ngày mùng 5 tháng 8 năm 1986 đến viếng giác linh Đức Tôn sư viên tịch, tấn phong Tôn sư Thiện Phước - Nhựt Ý lên hàng giáo phẩm Hòa thượng, có lời tán thán công đức hành đạo của Tôn sư và Hòa thượng viết lời: “Tôi có lời tán thán công đức Sư trưởng Quan Âm tu viện, ở thời buổi kinh tế sau chiến tranh gặp khó khăn, việc khó làm mà Sư trưởng làm được. Sư trưởng lo cho năm sáu trăm Tăng Ni tu hành, tự túc kinh tế nhà chùa, lao động sản xuất trồng rừng, làm ruộng, làm rẫy theo Nghị quyết của Trung ương Giáo hội, Sư trưởng viên tịch là một mất mát to lớn của Ni sư trưởng và môn phái Tịnh độ, tôi xin cầu nguyện Sư trưởng cao đăng Phật quốc, gia hộ cho môn phái ngày càng ổn định hưng thịnh...”.

* Đại lão Hòa thượng Thích Thiện Hào, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, vào ngày 19 tháng Giêng năm 1986 có đến thăm Quan Âm tu viện (Biên Hòa), Tổ đình Linh Sơn, núi Bồng Lai (Bà Rịa), cùng đi với Hòa thượng có Đại đức Thích Pháp Triều làm thị giả, Hòa thượng nói: “... Giáo hội được thành lập, thống nhất các môn phái 6 năm rồi, nhưng đã lỡ bỏ quên môn phái Sư cụ có đông đại chúng Tăng Ni đang tu học...”. Chúng tôi sẽ đề nghị chư Tôn đức Trung ương Giáo hội công nhận môn phái là thành viên Giáo hội Phật giáo Việt Nam để cùng công tác Phật sự với Giáo hội...”, Hòa thượng và Tôn sư Quan Âm tu vện chúng tôi đàm đạo gầm một tiếng đồng hồ, hai bên cùng nhìn nhau trong những hạnh lành hóa đạo, tình cảm ấm áp thắm tình đoàn kết lục hòa giữa những người tu núi non thời xưa, phía trước là “Thiên Thai”, phía sau là “Non Bồng”.

* Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tấn, là bậc Trưởng lão đạo cao đức cả, nguyên Tăng trưởng Giáo hội Phật giáo Cổ truyền tỉnh Biên Hòa (năm 1971), thành viên Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ủy viên Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Sông Bé (khoảng năm 1981), Trụ trì Hưng Long cổ tự, Bà Thao, xã Tân Ba, huyện Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa, nay là tỉnh Bình Dương.

Sanh tiền Hòa thượng rất quý mến Tôn sư chúng tôi, cũng như Ni trưởng Huệ Giác, người đồng hương, có hạnh nguyện lớn trong tu hành, có công với đạo pháp. Trong những thời thuyết giảng của Đại lão Hòa thượng thường tán thán công đức của Sư trưởng Quan Âm tu viện, là một người Thầy, một vị lãnh chúng giỏi, thời buổi kinh tế khó khăn sau ngày hòa bình, nhưng Sư trưởng đã nuôi hàng mấy trăm chúng tu hành, siêng niệm Phật tụng kinh, về việc tu hành, sau này chỉ có con cháu môn đệ của Sư trưởng Thiện Phước mới có tu...“.

Khi Tôn sư chúng tôi viên tịch lễ tang được tổ chức từ ngày mùng 01 tháng Tám, đến mùng 5 tháng Tám, Đại lão Hòa thượng thường xuyên tới lui lo liệu lễ tang, an ủi tứ chúng môn nhơn đệ tử Non Bồng. Đến ngày mùng 5, Hòa thượng đội mưa đến chủ lễ tống biệt kim quan Tôn sư chúng tôi nhập tháp rồi ngài mới hồi quy phương trượng...

* Hòa thượng Thích Trí Quảng - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đến thuyết giảng tại Trường Hạ Tổ đình Long Thiền năm 1998, Hòa thượng nói: “... Ở gần đây có môn phái Quan Âm tu viện, tôi nghe đã lâu, nhưng chưa gặp, cũng chưa biết Sư trưởng nơi đó dạy tu niệm Phật ra sao? Mà chúng Tăng Ni vẫn tập niệm Phật tinh tấn, siêng năng lao động tăng gia sản xuất đông người tu. Tuy gặp lúc kinh tế khó khăn, vẫn duy trì chúng tu hành đông đảo... điều đó tôi tán thán công đức của Sư trưởng Quan Âm tu viện...“.

Năm 2016, nhiều lần tôi (Thích Giác Quang) đến liên hệ Phật sự Giáo hội, Hòa thượng biết tôi là đệ tử của Hòa thượng Thiện Phước, Hòa thượng tươi cười và tỏ thiện cảm hơn...!

* Hòa thượng Thích Thiện Pháp - Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban Tăng sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhân ngày lễ húy kỵ Đức Tôn sư lần thứ 30 diễn ra vào ngày 28, 29, 30 tháng 7 và mùng 01 tháng 8 năm Mậu Tuất (2018) Hòa thượng đáp lời thỉnh cầu của Môn phái Tịnh độ Non Bồng và Quan Âm tu viện, thân hành đến Chứng minh và tham dự lễ húy kỵ. Hòa thượng vô cùng hoan hỷ trước sự đón tiếp theo nghi lễ truyền thống của môn phái Tịnh độ Non Bồng.

* Đại lão Hòa thượng Thích Giác Tường - Ủy viên thường trực Hội đồng Chứng minh Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Hòa thượng Thích Giác Toàn - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, năm 2018 nhị vị Hòa thượng đã đến thăm và chứng trai nhân ngày lễ húy kỵ Tôn sư Quan Ân tu viện. Hòa thượng Giác Toàn cũng từng đến thăm Tịnh xá Bửu Châu (Bà Rịa), đến thuyết giảng An cư Kiết hạ tại chùa Long Phước Thọ (Long Thành). Đây là lần đầu tiên Hòa thượng có sự giao lưu rộng với các Tự viện thuộc Môn phái Liên tông Tịnh độ Non Bồng. Hòa thượng có lời chúc tụng sức khỏe Ni trưởng Tông phong, Hòa thượng Giác Quang và chư Tôn đức Quan Âm tu viện. Đặc biệt khi Hòa thượng Giác Quang đến viếng Pháp Viện Minh Đăng Quang, Hòa thượng Trụ trì có nói: ”... từ đây lo điều hành môn phái, giúp chư Tăng Ni ổn định tu hành theo hướng dẫn của Hiến chương Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, khỏi phải xin gia nhập nơi đâu cả...”.

* Hòa thượng Thích Hồng Tại, thế danh Đoàn Trung Còn, Hội trưởng Trung ương Hội Phật giáo Tịnh độ tông Việt Nam hay tin Đức Tôn sư viên tịch, ngày mùng 4 tháng 8 năm Bính Dần (1986) Hòa thượng đến kính viếng phân ưu cùng môn phái và môn đồ pháp quyền Quan Âm tu viện, Hòa thượng nói: “Tôi vô cùng kính tiếc Hòa thượng Thiện Phước, Hòa thượng là cột trụ của Hội, tín đồ của Hòa thượng có hàng ngàn người đến tham gia Hội Phật giáo Tịnh độ tông Việt Nam và ủng hộ cho Hội nhiều công tác Phật sự lớn. Môn phái cũng đã cử Sư Thích Thiện Thành, Thầy Thích Thiện Thông tham gia công tác Trung ương Hội, Hòa thượng cũng đã nhất trí thành lập Tỉnh hội Phật giáo Tịnh độ tông Việt Nam tại tỉnh Biên Hòa trước đây, trụ sở đặt tại Quan Âm tu viện, Hòa thượng được Trung ương Giáo hội cử làm Đại biểu Hội Phật giáo Tịnh độ tông Việt Nam tại miền Đông Nam Bộ, Giám đốc Phật học đường Tây phương Bồng Đảo, Tăng trưởng Đoàn Du Tăng Khất sĩ Non Bồng... đó là những công đức lớn lao, chúng tôi luôn ghi nhận và tán thán công đức của Hòa thượng. Hòa thượng là hàng giáo phẩm có công lớn với Đạo pháp và dân tộc. Xin kính lễ giác linh Hòa thượng, cầu nguyện Hòa thượng cao đăng Phật quốc, hồi nhập Ta bà cứu độ chúng sanh, hộ trì Môn phong pháp phái ngày càng phát triển ổn định hơn nữa.

Ngoài ra còn có quý chư Tôn đức, lãnh đạo Trung ương của các Giáo hội trước ngày hòa bình đến thăm, như: Hòa thượng Thích Đạt Hảo, Trưởng Giáo phái Thiên Thai Giáo Quán Tông, chùa Pháp Quang - Ni trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên... Quý chư Tôn đức Phật giáo tỉnh Biên Hòa xưa như Hòa thượng Thích Diệu Tâm, Hòa thượng Thích Minh Chánh, Hòa thượng Thích Quang Đạo, quý chư Tôn đức đệ tử Đức Pháp chủ Thích Khánh Anh cùng đến làm Giáo thọ tại Phật học đường Tây phương Bồng Đảo và Trường Trung - Tiểu học tại Tổ đình Linh Sơn.

Đặc biệt trong năm ngày lễ tang Tôn sư Quan Âm tu viện có những phái đoàn chư Giáo phẩm lãnh đạo Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Ban Trị sự Tỉnh hội tỉnh Sông Bé, tỉnh Đồng Nai; các Ban Đại diện Phật giáo huyện Tân Uyên (Sông Bé), Tp. Biên Hòa, huyện Tân Trụ (Long An), huyện Châu Thành (Bà Rịa); chư tôn giáo phẩm Hệ phái Khất sĩ Tịnh xá Trung Tâm; phái đoàn Khất sĩ Đại sư Huệ Nhựt; phái đoàn Đoàn Khất sĩ Sơn Lâm; phái đoàn hệ phái Phật giáo Thống nhất chùa Ấn Quang; phái đoàn Thiền tông Phật Bửu Tự; phái đoàn Ni giới Khất sĩ Tịnh xá Ngọc Phương, Tịnh xá Ngọc Uyển; phái đoàn Phật giáo Thiên Thai chùa Pháp Quang; Tăng đoàn Khất sĩ Tịnh độ tông chùa Phổ Minh; phái đoàn Hòa thượng Thích Từ Bạch, phái Mật tông; phái đoàn Thiền tông Việt Nam, Chơn Đức Thiền viện, Gia Định; phái đoàn Hòa thượng Thích Huệ Hải, chùa Từ Quang đến viếng cầu nguyện.

 

 

Phái đoàn Phật giáo Hòa Hảo; phái đoàn Phật giáo Tứ Ân; phái đoàn chư Tăng Ni chùa Thành Hoa, cù Lao Ông Chưởng, Chợ Mới, tỉnh An Giang; phái đoàn Nhà lớn đạo Ông Trần, Long Sơn (Bà Rịa); phái đoàn Cao Đài tỉnh Bến Tre; Phái đoàn Cao Đài Tây Ninh; phái đoàn Hòa đồng Tôn giáo, tỉnh Bến Tre... đến kính viếng phân ưu.

Phái đoàn Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, Bộ Chỉ huy Quân sự, Công an tỉnh Đồng Nai, lãnh đạo thành phố Biên Hòa, lãnh đạo phường Bửu Hòa, xã Hóa An, xã Hiệp Hòa. Phái đoàn Mặt trận Tổ quốc huyện Tân Trụ (Long An), phái đoàn Mặt trận Tổ quốc huyện Châu Thành (Bà Rịa), quý vị cán bộ lão thành, Đại tá Bác sĩ Hoàng Lan (Mười Ri), Giám đốc Sở Y tế Long An, bạn bè tham gia hai thời kỳ kháng chiến chống ngoại xâm, quý vị Báo, Đài Truyền hình HTV7, Đài Phát thanh Đồng Nai, Báo Giác Ngộ, Báo Đồng Nai, Tờ Tin Tức Tp. Biên Hòa đến viếng phân ưu chia buồn và đưa tin hỗ trợ chư Tăng Ni Quan Âm tu viện trong các ngày lễ tang.

 

 

 

Lễ tang còn được những người thân thiết, em nuôi như Hòa thượng Huệ Bình - Hồng Đức, Trụ trì Tịnh xá Y Lâm; Hòa thượng Thích Thiện Nguyệt, Bồ đề Đạo tràng... Những người bạn trong hàng ngũ kháng chiến chống ngoại xâm, Cán bộ lão thành, như: Bà Nguyễn Bạch Tuyết, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Nai; Ông Lê Tư Quyền; Ông Nguyễn Trung Tâm; Ông Nguyễn Văn Bê; Ông Bí thư phường Bửu Hòa Trần Việt Nga; Bà Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Bửu Hòa Trần Thị Xuân... đến viếng lễ tang.

Hòa Thượng Thích Giác Quang (2019), Pháp Giáo Liên Tông Tịnh Độ Non Bồng, Nxb Hồng Đức.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ban Biên Tập LTTĐNB